Hantawirusy to wirusy przenoszone głównie przez gryzonie. Zakażenie może prowadzić do ciężkich chorób, takich jak hantawirusowy zespół sercowo-płucny (HCPS) oraz gorączka krwotoczna z zespołem nerkowym (HFRS). Choć ryzyko dla większości podróżnych jest niskie, warto znać objawy, drogi przenoszenia oraz zasady profilaktyki.
Czym są hantawirusy?
Hantawirusy należą do grupy wirusów odzwierzęcych przenoszonych głównie przez szczury i myszy. Człowiek zakaża się najczęściej poprzez wdychanie aerozoli zawierających zakażony mocz, ślinę lub odchody gryzoni.
W Europie i Azji hantawirusy wywołują głównie:
- gorączkę krwotoczną z zespołem nerkowym (HFRS).
W Ameryce Północnej i Południowej mogą powodować:
- hantawirusowy zespół sercowo-płucny (HCPS), który może prowadzić do ciężkiej niewydolności oddechowej.
Gdzie występują hantawirusy?
Hantawirusy występują na całym świecie, jednak największą liczbę przypadków odnotowuje się:
- w Chinach,
- europejskiej części Rosji,
- krajach skandynawskich,
- Ameryce Północnej i Południowej.
W Europie Zachodniej i Środkowej najczęściej występuje łagodniejsza postać HFRS wywoływana przez wirus Puumala, szczególnie w:
- Finlandii,
- Szwecji,
- Belgii,
- Francji,
- Norwegii.
W obu Amerykach przypadki HCPS zgłaszano m.in. w:
- Argentyna,
- Brazylia,
- Chile,
- Kanada,
- USA.
Jak dochodzi do zakażenia hantawirusem?
Do zakażenia dochodzi najczęściej poprzez:
- wdychanie pyłu lub aerozolu zawierającego odchody gryzoni,
- kontakt z zakażonym moczem lub śliną,
- przebywanie w słabo wentylowanych pomieszczeniach z obecnością gryzoni.
Rzadziej zakażenie może nastąpić po pogryzieniu przez gryzonia. Transmisja między ludźmi jest rzadka, ale była opisywana dla szczepów wirusa Andes.
Kto jest najbardziej narażony?
Ryzyko zakażenia zwiększają:
- prace rolnicze,
- biwakowanie i trekking,
- nocowanie w opuszczonych domkach,
- sprzątanie miejsc zanieczyszczonych odchodami myszy lub szczurów,
- ćwiczenia wojskowe,
- kontakt z dzikimi gryzoniami.
Objawy hantawirusa
Objawy mogą pojawić się od 4 do 30 dni po kontakcie z wirusem.
Wczesne objawy:
- gorączka,
- silne bóle mięśni,
- ból głowy,
- osłabienie,
- nudności i wymioty.
Objawy ciężkiego przebiegu:
- kaszel,
- duszność,
- przyspieszony oddech,
- niewydolność oddechowa,
- zaburzenia pracy nerek.
W przypadku HFRS mogą wystąpić także:
- wysypka,
- zaczerwienienie twarzy i tułowia,
- objawy krwotoczne.
Powikłania hantawirusa
Najcięższe przypadki mogą prowadzić do:
- niewydolności oddechowej,
- niewydolności nerek,
- zaburzeń krążenia,
- zgonu.
HCPS jest chorobą o wysokiej śmiertelności i wymaga pilnej hospitalizacji.
Kiedy zgłosić się do lekarza?
Pilnej konsultacji medycznej wymagają osoby, które:
- miały kontakt z gryzoniami lub ich odchodami,
- wróciły z obszarów ryzyka,
- mają gorączkę i duszność,
- obserwują szybkie pogorszenie stanu zdrowia.
W przypadku ciężkich objawów należy natychmiast zgłosić się do szpitala.
Jak zapobiegać zakażeniu hantawirusem?
Aby zmniejszyć ryzyko zakażenia:
- unikaj kontaktu z dzikimi gryzoniami,
- nie dotykaj odchodów myszy i szczurów,
- wietrz zamknięte pomieszczenia przed sprzątaniem,
- używaj rękawic i maseczek podczas porządków,
- unikaj noclegów w miejscach o niskim standardzie sanitarnym,
- dbaj o higienę rąk.
Nie istnieje szczepionka ani profilaktyczne leki przeciw hantawirusom dla podróżnych.
Podsuomowanie najważniejszych informacji o hantawirusach
- Hantawirusy przenoszone są głównie przez gryzonie.
- Do zakażenia dochodzi najczęściej drogą wziewną.
- Choroba może prowadzić do ciężkiej niewydolności oddechowej lub nerek.
- Ryzyko dla większości podróżnych jest niskie.
- Najważniejszą metodą profilaktyki jest unikanie kontaktu z gryzoniami i ich odchodami.
Źródło: Travax